Bạn có bỏ lỡ cơ hội nhìn về bình minh của vũ trụ không? Kính thiên văn James Webb đang gửi về những hình ảnh chưa từng có, hé lộ các thiên hà đầu tiên và sự ra đời của những ngôi sao. Đây là cánh cửa đưa chúng ta đến với quá khứ xa xôi nhất.
Kính thiên văn James Webb và sứ mệnh vĩ đại
Kính thiên văn James Webb (JWST) không chỉ là một chiếc kính viễn vọng thông thường, nó thực sự là một cỗ máy thời gian. Sứ mệnh cốt lõi của nó là nhìn ngược về quá khứ hơn 13.5 tỷ năm để quan sát những ngôi sao và thiên hà đầu tiên hình thành sau vụ nổ Big Bang.
Để làm được điều này, JWST tập trung vào bốn mục tiêu chính:
- Tìm kiếm ánh sáng đầu tiên: Phát hiện những thiên hà sơ khai nhất, những vật thể được hình thành ngay sau thời kỳ "Kỷ Nguyên Tối" của vũ trụ.
- Nghiên cứu sự hình thành thiên hà: Tìm hiểu cách các thiên hà phát triển và hợp nhất qua hàng tỷ năm để có được hình dạng như ngày nay.
- Quan sát sự ra đời của sao: Nhìn xuyên qua những đám mây bụi vũ trụ dày đặc để chứng kiến quá trình hình thành sao và các hệ hành tinh.
- Khám phá các thế giới xa xôi: Phân tích khí quyển của các ngoại hành tinh (hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời) để tìm kiếm dấu hiệu của sự sống.
Công nghệ gương và cảm biến hồng ngoại làm nên sự khác biệt
Để hoàn thành sứ mệnh đầy tham vọng, cấu trúc của kính thiên văn James Webb sở hữu những công nghệ đột phá, vượt xa mọi thiết bị trước đó. Điểm nhấn chính nằm ở hệ thống gương và bộ cảm biến hồng ngoại siêu nhạy.
Tấm gương vàng khổng lồ
Điểm ấn tượng nhất của JWST là tấm gương chính có đường kính lên tới 6.5 mét, lớn gấp gần 3 lần so với Kính thiên văn Hubble. Gương được ghép lại từ 18 mảnh hình lục giác, trông như một tổ ong khổng lồ.
- Chất liệu: Các tấm gương được làm từ Beryllium siêu nhẹ và phủ một lớp vàng mỏng.
- Lý do chọn vàng: Vàng phản xạ ánh sáng hồng ngoại cực kỳ hiệu quả, loại ánh sáng mà JWST cần thu thập để nhìn về quá khứ vũ trụ. Việc nó quá lớn để phóng nguyên khối đã dẫn đến thiết kế gập độc đáo.
Con mắt nhìn xuyên thấu bụi vũ trụ
Không giống như Hubble chủ yếu quan sát ở dải ánh sáng nhìn thấy và tia cực tím, James Webb là chuyên gia về ánh sáng hồng ngoại. Điều này mang lại hai lợi thế vô giá:
- Nhìn về quá khứ: Ánh sáng từ các thiên hà xa xôi nhất đã bị "giãn ra" trong hành trình xuyên vũ trụ hàng tỷ năm, chuyển từ ánh sáng nhìn thấy thành ánh sáng hồng ngoại. JWST được thiết kế để "bắt" loại ánh sáng này.
- Nhìn xuyên bụi: Ánh sáng hồng ngoại có thể đi xuyên qua các đám mây bụi và khí dày đặc, nơi các ngôi sao và hành tinh mới đang hình thành. Nó giống như một chiếc kính nhìn xuyên đêm, cho phép các nhà khoa học quan sát những gì bị che khuất ở dải ánh sáng thông thường.
>>> Bổ sung thêm kiến thức: Công nghệ nano cuộc cách mạng thu nhỏ trong y học và vật liệu
Những khám phá của James Webb đã thay đổi thiên văn học ra sao?
Chỉ trong một thời gian ngắn hoạt động, những khám phá của James Webb đã liên tục tạo ra những cơn địa chấn trong giới khoa học, cung cấp dữ liệu thách thức các lý thuyết cũ và mở ra những câu hỏi mới.
| STT | Khám phá nổi bật | Ý nghĩa khoa học |
| 1 | Ảnh trường sâu đầu tiên | Hé lộ hàng ngàn thiên hà trong một vùng trời nhỏ như hạt cát, một số tồn tại từ khi vũ trụ mới vài trăm triệu năm tuổi. |
| 2 | Phân tích khí quyển ngoại hành tinh | Lần đầu tiên phát hiện bằng chứng rõ ràng về carbon dioxide và hơi nước trong khí quyển của một hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời. |
| 3 | Chi tiết "Vườn ươm sao" | Chụp được hình ảnh sắc nét chưa từng thấy về Tinh vân Carina và "Các Cột Trụ của Sự Sáng Tạo", cho thấy chi tiết quá trình sao ra đời. |
| 4 | Nhận diện các thiên hà cổ xưa | Phát hiện các ứng cử viên thiên hà tồn tại sớm hơn nhiều so với dự đoán, buộc các nhà khoa học phải xem xét lại mô hình hình thành vũ trụ. |
>>> Mở rộng kiến thức: Công nghệ vũ trụ: Khám phá tương lai của nhân loại
Hành trình của kính thiên văn James Webb chỉ mới bắt đầu. Những bí ẩn lớn nhất của vũ trụ đang chờ được vén màn. Hãy cùng chúng tôi tiếp tục theo dõi những khám phá đột phá mà cỗ máy thời gian này sẽ mang lại trong tương lai nhé!
>>> Khám phá thêm: Robot tự hành công nghệ giúp tối ưu vận chuyển và logistics