Cơn đau tai bất chợt có thể phá hỏng cả ngày của bạn, khiến bạn không thể tập trung vào bất cứ việc gì. Đừng bỏ qua tín hiệu này! Hãy cùng khám phá những nguyên nhân ẩn sau cảm giác khó chịu và vì sao chúng ta có thể bị đau tai qua bài viết dưới đây.
Những nguyên nhân trực tiếp gây đau tai
Đau tai thường là một dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn ngay tại cấu trúc của tai. Đây là những "thủ phạm" phổ biến nhất mà hệ thính giác của bạn phải đối mặt.
- Nhiễm trùng tai (Viêm tai): Đây là nguyên nhân hàng đầu, xảy ra khi vi khuẩn hoặc virus xâm nhập vào một trong ba phần của tai (tai ngoài, tai giữa, tai trong). Viêm tai giữa là dạng phổ biến nhất, gây tích tụ chất lỏng và áp lực lên màng nhĩ, dẫn đến cơn đau dữ dội.
- Thay đổi áp suất đột ngột (Barotrauma): Khi bạn đi máy bay, lặn biển hoặc thậm chí là đi thang máy trong tòa nhà cao tầng, áp suất bên ngoài thay đổi nhanh hơn so với áp suất bên trong tai. Điều này tạo ra một lực ép lên màng nhĩ, gây đau. Hãy tưởng tượng màng nhĩ của bạn giống như một chiếc trống, khi áp suất hai bên không đều, mặt trống sẽ bị căng ra và gây đau.
Viêm tai giữa và lý do vì sao chúng ta có thể bị đau tai
Viêm tai giữa là một bệnh lý cực kỳ phổ biến, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Nhưng chính xác thì nó là gì và tại sao lại gây đau?
Về cơ bản, tai giữa là một khoang khí nhỏ phía sau màng nhĩ. Nó được kết nối với phía sau cổ họng bằng một ống nhỏ gọi là vòi nhĩ (Eustachian tube). Ống này giúp cân bằng áp suất không khí. Khi bạn bị cảm lạnh hoặc dị ứng, ống này có thể bị sưng và tắc nghẽn, giống như một đường ống thoát nước bị kẹt.
Khi ống bị tắc, chất lỏng không thể thoát ra và bị tích tụ trong tai giữa, tạo môi trường hoàn hảo cho vi khuẩn phát triển.
Áp lực từ chất lỏng này đẩy vào màng nhĩ, gây ra cảm giác đau nhức, ù tai và đôi khi là sốt. Đây là một trong những câu trả lời chính cho câu hỏi "vì sao chúng ta có thể bị đau tai", nhất là ở trẻ em do cấu trúc vòi nhĩ của chúng ngắn và hẹp hơn.
Hệ thần kinh ảnh hưởng như thế nào đến cơn đau tai?
Đôi khi, bạn cảm thấy đau ở tai, nhưng nguyên nhân gốc rễ lại đến từ một bộ phận hoàn toàn khác. Hiện tượng này trong sinh học cơ thể được gọi là "đau quy chiếu" (referred pain).
Hệ thần kinh của con người vô cùng phức tạp với các dây thần kinh chằng chịt. Bạn có thể hình dung nó giống như một hệ thống dây điện trong một tòa nhà.
Đôi khi, một sự cố ở phòng này (ví dụ như răng) có thể làm đèn ở phòng khác (tai) nhấp nháy. Tai, răng và họng chia sẻ chung một số đường dẫn truyền thần kinh. Do đó:
- Vấn đề về răng: Một chiếc răng khôn mọc lệch, sâu răng hoặc áp xe răng có thể gửi tín hiệu đau dọc theo các dây thần kinh đến tai.
- Viêm họng hoặc viêm amidan: Cổ họng bị viêm và sưng cũng có thể kích thích các dây thần kinh gần đó, khiến não bộ diễn giải cơn đau như thể nó đến từ tai.
- Rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ): Khớp nối giữa xương hàm và hộp sọ nằm ngay gần ống tai. Khi khớp này bị viêm hoặc hoạt động sai, cơn đau có thể lan sang tai một cách dễ dàng.
>>> Mở rộng kiến thức: Sóng âm đã truyền đến tai chúng ta như thế nào để có thể nghe xa?
Các thủ phạm giấu mặt khác khiến tai bạn đau nhức
Ngoài những nguyên nhân kể trên, một số yếu tố ít phổ biến hơn cũng có thể là câu trả lời cho việc vì sao chúng ta có thể bị đau tai.
- Ráy tai tích tụ quá nhiều: Ráy tai có chức năng bảo vệ, nhưng khi nó bị tích tụ và cứng lại, nó có thể gây tắc nghẽn ống tai, tạo áp lực và gây đau.
- Dị vật trong tai: Đặc biệt phổ biến ở trẻ nhỏ, các vật thể lạ như hạt đồ chơi, côn trùng có thể mắc kẹt trong tai và gây đau đớn, nhiễm trùng.
- Viêm da ống tai: Da bên trong ống tai cũng có thể bị kích ứng hoặc nhiễm trùng do độ ẩm (tai của người bơi lội) hoặc do các bệnh về da như chàm.
>>> Cập nhật thêm thông tin: Điều kỳ diệu của thính giác: Tìm hiểu vì sao chúng ta nghe được âm thanh
Hiểu rõ các nguyên nhân gây đau tai là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe thính giác của bạn. Nếu cơn đau kéo dài, nghiêm trọng hoặc đi kèm với sốt cao, hãy tìm đến các chuyên gia y tế để được chẩn đoán và tư vấn chính xác nhất.
>>> Nắm rõ thêm: Vì sao âm thanh lại di chuyển nhanh và nghe to hơn khi ở dưới nước?