Mỗi năm, khi mùa lạnh đến, cảm cúm lại trở thành nỗi ám ảnh. Nhưng bạn có thực sự hiểu rõ vì sao chúng ta có thể bị cảm cúm và nó khác gì cảm lạnh thông thường? Hãy cùng khám phá cơ chế hoạt động của virus cúm để biết cách bảo vệ bản thân hiệu quả.
Cảm cúm xảy ra khi nào?
Nguyên nhân chính khiến chúng ta bị cảm cúm là do sự tấn công của một nhóm virus cúm có tên là Influenza.
Các virus này cực kỳ dễ lây lan qua các giọt bắn trong không khí khi người bệnh ho, hắt hơi, hoặc nói chuyện. Khi chúng ta hít phải những giọt bắn này, virus sẽ xâm nhập vào cơ thể.
Mục tiêu chính của virus cúm là các tế bào lót đường hô hấp của bạn (mũi, họng và phổi). Tại đây, chúng chiếm quyền kiểm soát tế bào, nhân lên nhanh chóng và phá hủy tế bào chủ.
Phản ứng của hệ miễn dịch trước cuộc xâm lược này chính là nguyên nhân gây ra các triệu chứng khó chịu như sốt, đau nhức và mệt mỏi. Về cơ bản, các triệu chứng của cúm là dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn đang chiến đấu quyết liệt với kẻ xâm lược.
Phân biệt các triệu chứng của cảm cúm và cảm lạnh
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa cảm cúm và cảm lạnh vì chúng có một vài triệu chứng ban đầu giống nhau. Tuy nhiên, chúng là hai bệnh khác nhau do các loại virus khác nhau gây ra. Việc phân biệt đúng sẽ giúp bạn có cách xử trí phù hợp.
Dưới đây là bảng so sánh các triệu chứng điển hình:
| Triệu chứng | Cảm cúm (Influenza virus) | Cảm lạnh (Chủ yếu do Rhinovirus) |
| Khởi phát | Đột ngột, các triệu chứng xuất hiện nhanh và ồ ạt trong vài giờ. | Từ từ, các triệu chứng xuất hiện dần trong vài ngày. |
| Sốt | Thường gặp, sốt cao (38°C trở lên) và kéo dài 3-4 ngày. | Hiếm gặp hoặc chỉ sốt nhẹ. |
| Đau nhức cơ thể | Rất phổ biến, mức độ từ vừa đến nặng. | Nhẹ, không phổ biến. |
| Mệt mỏi, kiệt sức | Rất phổ biến, mức độ nặng, có thể kéo dài 2-3 tuần. | Nhẹ, không gây kiệt sức. |
| Nghẹt mũi, chảy nước mũi | Thỉnh thoảng. | Rất phổ biến. |
| Hắt hơi | Thỉnh thoảng. | Rất phổ biến. |
| Đau họng | Thỉnh thoảng. | Phổ biến. |
| Biến chứng | Có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm phế quản. | Hiếm khi gây biến chứng nghiêm trọng. |
Việc nắm rõ sự khác biệt này là rất quan trọng, bởi nó giải thích một phần vì sao chúng ta có thể bị cảm cúm với các triệu chứng nặng nề hơn cảm lạnh rất nhiều.
>>> Đọc thêm: Hệ miễn dịch điều chỉnh thân nhiệt gây ra sốt cao ra sao?
Tại sao tiêm vắc-xin cúm hàng năm lại quan trọng?
Một trong những đặc điểm "khó chịu" nhất của virus cúm là khả năng thay đổi và biến hình liên tục. Hãy tưởng tượng virus cúm như một tên tội phạm có tài cải trang. Mỗi năm, nó lại thay đổi "nhận dạng" (cấu trúc kháng nguyên) một chút.
Chính vì vậy, kháng thể mà hệ miễn dịch của bạn tạo ra sau khi bị nhiễm cúm hoặc tiêm vắc-xin năm ngoái có thể không còn nhận ra được chủng virus của năm nay.
Vắc-xin cúm hàng năm được cập nhật để chống lại các chủng virus cúm phổ biến nhất được dự đoán sẽ lưu hành trong mùa cúm sắp tới.
Tiêm vắc-xin hoạt động như việc cung cấp cho "đội quân" hệ miễn dịch của bạn "tấm ảnh truy nã" mới nhất của virus. Nhờ đó, cơ thể có thể nhận diện và tiêu diệt virus một cách nhanh chóng và hiệu quả khi bị phơi nhiễm, giúp bạn tránh được bệnh nặng và các biến chứng nguy hiểm.
>>> Tìm hiểu đầy đủ tại: Lực tác động và cơ chế sinh học của một vụ gãy xương?
Hiểu rõ cơ chế gây bệnh của virus là bước đầu tiên để phòng bệnh hiệu quả. Đừng quên tiêm phòng cúm hàng năm để bảo vệ không chỉ bản thân bạn mà còn cả những người xung quanh, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ.
>>> Đọc để hiểu thêm: Bong gân là gì và dây chằng bị tổn thương như thế nào?