Gan là nhà máy giải độc của cơ thể, nhưng khi nó "đau", bạn có nhận ra không? Đừng bỏ lỡ những dấu hiệu cảnh báo quan trọng trong bài viết này, bởi việc hiểu rõ chúng có thể là chìa khóa để bảo vệ lá gan của bạn.
Dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý về gan
Khi nói đến đau gan, nhiều người thường cảm thấy mơ hồ. Cơn đau này thường được cảm nhận ở vùng bụng trên, phía bên phải, ngay dưới lồng ngực. Nó có thể âm ỉ, nhói lên hoặc gây cảm giác đầy tức khó chịu.
Điều thú vị trong sinh học cơ thể là bản thân nhu mô gan có rất ít dây thần kinh cảm giác về cơn đau. Cơn đau mà chúng ta cảm nhận được thực chất không đến từ bên trong gan.
Thay vào đó, nó xuất phát từ lớp màng bao bọc bên ngoài gan (gọi là bao Glisson). Khi gan bị viêm hoặc sưng to, lớp màng này bị kéo căng ra, gây ra cảm giác đau.
Các nguyên nhân gây đau gan
Vậy vì sao chúng ta có thể bị đau gan và khiến lớp màng bao bọc nó bị kéo căng? Nguyên nhân thường đến từ các bệnh lý làm cho gan bị tổn thương và phình to.
Đây là những "thủ phạm" phổ biến nhất:
- Viêm gan (Hepatitis): Đây là tình trạng các tế bào gan bị viêm, thường do virus (như viêm gan B, C), lạm dụng rượu bia hoặc do bệnh tự miễn. Tình trạng viêm khiến gan sưng lên, gây áp lực lên lớp vỏ bọc và dẫn đến đau.
- Gan nhiễm mỡ: Xảy ra khi có quá nhiều chất béo tích tụ trong tế bào gan. Tình trạng này có thể do rượu bia hoặc các nguyên nhân không do rượu (như béo phì, tiểu đường). Khi lượng mỡ quá nhiều, gan sẽ to ra và gây đau.
- Bệnh gan do rượu: Uống nhiều rượu trong thời gian dài trực tiếp gây tổn thương và làm chết tế bào gan, dẫn đến viêm và sưng đau.
- Xơ gan và ung thư gan: Đây là những giai đoạn nghiêm trọng hơn của bệnh gan. Các mô sẹo hình thành (xơ gan) hoặc các khối u phát triển có thể làm thay đổi kích thước và hình dạng của gan, gây ra những cơn đau dai dẳng.
>>> Nắm rõ thêm: Phân biệt đau thận và đau lưng dưới góc độ giải phẫu học?
Tại sao gan được gọi là một "cơ quan thầm lặng"?
Một trong những điều nguy hiểm nhất về các bệnh lý gan là chúng thường tiến triển một cách âm thầm.
Gan được mệnh danh là "cơ quan thầm lặng" vì nó hiếm khi "than phiền" cho đến khi tổn thương đã trở nên rất nghiêm trọng.
Có hai lý do chính cho sự "im lặng" này:
- Thiếu dây thần kinh cảm giác đau: Như đã đề cập, bên trong gan có rất ít dây thần kinh cảm nhận cơn đau. Do đó, các tổn thương ban đầu thường không gây ra triệu chứng rõ rệt. Cơn đau chỉ xuất hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, khiến gan sưng to đáng kể.
- Khả năng tái tạo phi thường: Gan là một "siêu anh hùng" của sinh học cơ thể với khả năng tự sửa chữa và tái tạo đáng kinh ngạc. Nó có thể bù trừ cho những phần bị tổn thương trong một thời gian dài. Chính khả năng này vô tình che giấu các dấu hiệu bệnh cho đến khi hơn 75% chức năng gan đã bị suy giảm.
>>> Đọc để hiểu thêm: Phế nang của phổi bị ảnh hưởng ra sao khi bị viêm phổi?
Vì vậy, ngoài cơn đau, bạn cũng cần chú ý đến các dấu hiệu khác như mệt mỏi, vàng da, chán ăn, hay các vấn đề về hệ tiêu hóa.
Vì gan là một cơ quan thầm lặng, việc lắng nghe cơ thể và kiểm tra sức khỏe định kỳ là cách tốt nhất để bảo vệ nó. Đừng chờ đến khi gan lên tiếng, hãy hành động vì sức khỏe của bạn.
>>> Mở rộng kiến thức: Axit và lớp niêm mạc ảnh hưởng đến cơn đau dạ dày thế nào?