Mỗi sáng thức dậy, chúng ta đều nhìn vào gương, một hành động quen thuộc đến mức ít ai dừng lại để hỏi: "Điều kỳ diệu nào đang xảy ra vậy?". Hãy cùng vén bức màn bí ẩn để tìm hiểu vì sao gương phản chiếu hình ảnh ngay nhé!
Lớp tráng bạc phía sau gương có vai trò quyết định như thế nào?
Nhiều người lầm tưởng rằng tấm kính tạo nên sự phản chiếu, nhưng thực tế, kính chỉ là "sân khấu" còn "diễn viên chính" lại là một lớp vật chất siêu mỏng ở phía sau. Tấm kính phía trước có nhiệm vụ tạo ra một bề mặt phẳng hoàn hảo và bảo vệ lớp phản chiếu mỏng manh.
"Trái tim" của chiếc gương là một lớp kim loại, thường là bạc hoặc nhôm, được tráng ở mặt sau. Kim loại có khả năng phản xạ ánh sáng cực tốt.
Khi các tia sáng đi xuyên qua lớp kính và đập vào lớp kim loại này, gần như toàn bộ chúng sẽ bị bật ngược trở lại một cách có trật tự. Chính lớp kim loại siêu mịn này là yếu tố quyết định tạo ra một hình ảnh rõ nét thay vì chỉ là một vệt sáng lờ mờ.
>>> Nắm rõ thêm: Bí mật của kính vạn hoa: Vì sao nó tạo ra những hoa văn cầu vồng?
Phản xạ khuếch tán và phản xạ gương khác nhau ở điểm nào?
Tại sao bạn thấy hình ảnh của mình trong gương mà không phải trên một bức tường trắng, dù cả hai đều phản chiếu ánh sáng? Sự khác biệt nằm ở độ nhẵn của bề mặt ở cấp độ vi mô.
Phản xạ gương (Specular Reflection)
Xảy ra trên các bề mặt siêu nhẵn như mặt gương. Hãy tưởng tượng bạn ném một chùm bóng tennis song song vào một bức tường phẳng, chúng sẽ bật ra theo cùng một góc và vẫn song song với nhau. Tương tự, các tia sáng được phản xạ một cách có trật tự, tái tạo lại hình ảnh một cách chính xác.
Phản xạ khuếch tán (Diffuse Reflection)
Xảy ra trên các bề mặt gồ ghề như tường, giấy, vải... Nếu bạn ném chùm bóng tennis đó vào một bãi đá lởm chởm, mỗi quả bóng sẽ văng đi một hướng khác nhau. Tương tự, các tia sáng bị tán xạ đi mọi hướng, giúp chúng ta nhìn thấy vật thể nhưng không tạo ra hình ảnh phản chiếu.
>>> Tham khảo thêm: Vì sao gió lại tạo ra tiếng rít, tiếng hú khi thổi qua các vật cản?
Tại sao hình ảnh trong gương lại bị đảo ngược trái-phải?
Đây là một câu đố kinh điển khiến nhiều người bối rối. Câu trả lời đáng ngạc nhiên là: Gương không hề đảo ngược trái-phải. Nó đảo ngược trước-sau!
Hãy làm một thí nghiệm gương đơn giản:
- Đứng trước gương và giơ tay phải của bạn lên. "Người" trong gương sẽ giơ tay trái của họ.
- Bây giờ, hãy chỉ tay thẳng về phía trước, vuông góc với gương. Bạn sẽ thấy "người" trong gương cũng chỉ tay thẳng về phía bạn. Gương đã đảo ngược chiều trước-sau.
- Tương tự, đỉnh đầu của bạn vẫn ở trên và chân bạn vẫn ở dưới. Gương không hề đảo ngược chiều trên-dưới.
Sự nhầm lẫn "trái-phải" xảy ra do bộ não chúng ta quen với việc xoay người để đối diện với một người khác. Khi bạn đối diện với "người" trong gương, bộ não tự động so sánh tay phải của bạn với tay trái của họ. Thực chất, gương chỉ đơn giản là lật hình ảnh của bạn từ trong ra ngoài theo chiều sâu.
Giờ thì bạn đã hiểu vì sao gương phản chiếu hình ảnh. Đó là sự kết hợp của một bề mặt kim loại siêu phẳng, quy luật phản xạ có trật tự và một chút "đánh lừa" thú vị của bộ não. Lần tới khi soi gương, hãy nhớ rằng bạn đang chứng kiến những định luật vật lý cơ bản nhất đang vận hành một cách hoàn hảo.
>>> Cập nhật thêm thông tin: Vì sao ấm nước lại kêu to trước khi sôi và im lặng khi sôi bùng lên?