Được ví như "rừng nhiệt đới của biển cả", các rạn san hô đang đối mặt với nguy cơ biến mất. Bảo vệ san hô không chỉ là cứu một loài sinh vật, mà là bảo vệ toàn bộ sự sống dưới đại dương và cả sinh kế của hàng trăm triệu người phụ thuộc vào chúng.

Bảo vệ san hô là như thế nào?

Bảo vệ san hô là tập hợp tất cả các nỗ lực, từ chính sách toàn cầu đến hành động địa phương, nhằm quản lý và giảm thiểu các tác động tiêu cực lên hệ sinh thái biển mỏng manh này. Đây là một nhiệm vụ khẩn cấp vì các rạn san hô đang suy thoái với tốc độ chưa từng có.

Hãy tưởng tượng rạn san hô là một thành phố dưới nước sầm uất.

• Chúng là nhà của khoảng 25% tổng số loài sinh vật biển.
• Chúng hoạt động như những con đê tự nhiên, bảo vệ bờ biển khỏi bão và xói mòn.
• Chúng hỗ trợ ngành du lịch và thủy sản, mang lại lợi ích kinh tế cho hàng triệu người.

Mất đi các rạn san hô cũng giống như việc các thành phố lớn trên thế giới đồng loạt biến mất. Các nhà khoa học cảnh báo rằng nếu không có hành động quyết liệt, hơn 90% rạn san hô trên thế giới có thể bị hủy diệt vào năm 2050.

>>> Xem bài viết này: Tác động của biến đổi khí hậu lên các hệ sinh thái

Tác động biến đổi khí hậu đến hệ sinh thái san hô biển

Trong các mối đe dọa, biến đổi khí hậu là kẻ thù nguy hiểm nhất đối với san hô, tác động theo hai hướng chính:

Nóng lên toàn cầu gây tẩy trắng san hô

San hô có mối quan hệ cộng sinh với một loại tảo nhỏ sống trong mô của chúng, cung cấp màu sắc và dinh dưỡng. Khi nhiệt độ nước biển tăng cao, san hô bị căng thẳng và "trục xuất" các loài tảo này. 

Mất đi tảo, san hô chỉ còn lại bộ xương đá vôi màu trắng. Hiện tượng này gọi là "tẩy trắng san hô". Nếu nhiệt độ không sớm trở lại bình thường, san hô sẽ chết đói.

Axit hóa đại dương

Đại dương hấp thụ khoảng một phần ba lượng CO₂ dư thừa trong khí quyển, khiến nước biển trở nên axit hơn. 

Môi trường axit này làm cản trở khả năng của san hô trong việc hấp thụ canxi cacbonat để xây dựng và duy trì bộ xương của chúng. Về lâu dài, nó làm cho san hô trở nên yếu ớt, dễ gãy và phát triển chậm lại.

>>> Cập nhật thêm thông tin: Hệ sinh thái biển và sự sống dưới lòng đại dương

Các biện pháp bảo tồn và phục hồi rạn san hô hiệu quả

Cuộc chiến bảo vệ san hô đòi hỏi một chiến lược kép: vừa bảo vệ những gì còn lại, vừa tích cực phục hồi những khu vực đã bị hư hại.

Các biện pháp bảo tồn

• Giảm phát thải khí nhà kính: Đây là giải pháp gốc rễ và quan trọng nhất để chống lại biến đổi khí hậu.
• Thành lập các khu bảo tồn biển: Tạo ra các "vùng an toàn" nơi các hoạt động gây hại như đánh bắt cá hủy diệt bị cấm hoàn toàn.
• Kiểm soát ô nhiễm: Xử lý nước thải, hạn chế rác thải nhựa và giảm thiểu việc sử dụng hóa chất nông nghiệp chảy ra biển.
• Phát triển du lịch bền vững: Khuyến khích các hoạt động du lịch có trách nhiệm, không gây tổn hại đến các rạn san hô.

Các kỹ thuật phục hồi san hô

• Vườn ươm san hô: Các nhà khoa học thu thập những mảnh san hô gãy, nuôi chúng trong các "vườn ươm" dưới nước cho đến khi đủ lớn, sau đó "trồng" lại chúng vào các rạn san hô bị suy thoái.
• Rạn san hô nhân tạo: Sử dụng công nghệ xanh như in 3D để tạo ra các cấu trúc có hình dạng và vật liệu thân thiện, làm giá thể cho ấu trùng san hô bám vào và phát triển.

Cuộc đua cứu lấy các rạn san hô là một cuộc chạy đua với thời gian. Tương lai của những "thành phố" dưới nước này phụ thuộc hoàn toàn vào những hành động quyết liệt của chúng ta ngay từ hôm nay.

>>> Xem bài viết này: Hiện tượng san hô chết do nhiệt độ nước biển tăng