Một bản nhạc hay, một lời khen chân thành, hay cảm giác hoàn thành một công việc khó khăn – tất cả đều mang lại một cảm xúc ấm áp mà chúng ta gọi là niềm vui. Nhưng bạn có biết rằng, cảm giác hạnh phúc không phải là một điều gì đó trừu tượng? Nó là một phản ứng hóa học có thật, một "cơn mưa rào" các chất dẫn truyền thần kinh diễn ra ngay trong não bộ của bạn.

Dopamine và serotonin tạo ra cảm giác vui vẻ như thế nào?

Khi tìm hiểu vì sao chúng ta có thể cảm thấy vui, các nhà khoa học đã phát hiện ra vai trò trung tâm của các chất dẫn truyền thần kinh. Đây là những sứ giả hóa học của hệ thần kinh, truyền tín hiệu giữa các tế bào não. Trong đó, nổi bật nhất là "biệt đội hạnh phúc" sau:

Dopamine (Hóa chất của sự hứng khởi)

Đây là chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến động lực, sự tưởng thưởng và niềm vui khi đạt được mục tiêu. Khi bạn hoàn thành một nhiệm vụ hoặc mong chờ một điều gì đó thú vị, não bộ sẽ giải phóng Dopamine, tạo ra cảm giác phấn khích và thôi thúc bạn lặp lại hành động đó.

Serotonin (Hóa chất của sự hài lòng)

Serotonin đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh tâm trạng, mang lại cảm giác bình tĩnh, hài lòng và an toàn. Mức serotonin ổn định giúp chúng ta cảm thấy lạc quan và hòa hợp với xã hội.

Endorphin (Thuốc giảm đau tự nhiên)

Được giải phóng khi tập thể dục hoặc cười lớn, endorphin giúp giảm đau và tạo ra cảm giác hưng phấn, sảng khoái (còn gọi là "runner's high").

Oxytocin (Hormone tình yêu)

Chất này được tiết ra khi có những cử chỉ thân mật như ôm, nắm tay, thúc đẩy cảm giác gắn kết, tin tưởng và yêu thương.

>>> Xem bài viết này: Ngôn ngữ của niềm vui: Khám phá lý do khoa học thật sự vì sao chúng ta cười

Não bộ xử lý và phản ứng với các kích thích tích cực ra sao?

Bên trong não bộ của chúng ta có một mạng lưới phức tạp được gọi là "hệ thống phần thưởng". Khi chúng ta trải nghiệm một điều gì đó tích cực (ví dụ: ăn một món ngon), hệ thống này sẽ được kích hoạt.

Ngay lập tức, một lượng lớn Dopamine được giải phóng, tạo ra một làn sóng cảm xúc dễ chịu. Quá trình này không chỉ khiến chúng ta cảm thấy vui ngay tại thời điểm đó, mà còn là một cơ chế học tập quan trọng của sinh học cơ thể. 

Não bộ sẽ ghi nhớ rằng hành động đó mang lại cảm giác tốt, từ đó khuyến khích chúng ta tìm kiếm và lặp lại trải nghiệm đó trong tương lai.

>>> Xem nội dung liên quan: Tín hiệu từ dạ dày: Giải mã cơ chế sinh học đằng sau vì sao chúng ta đói

Nụ cười và tiếng cười có thể đánh lừa não bộ tạo ra niềm vui không?

Câu trả lời là có, ở một mức độ nhất định. Khoa học đã chứng minh một hiện tượng thú vị gọi là "giả thuyết phản hồi ngược từ khuôn mặt". Điều này có nghĩa là không chỉ cảm xúc tạo ra nét mặt, mà chính nét mặt cũng có thể tác động ngược lại cảm xúc.

Khi bạn cười, các cơ trên mặt sẽ co lại theo một cách đặc trưng. Chuyển động này gửi một tín hiệu đến não bộ, và não có thể diễn giải nó như một dấu hiệu của niềm vui, từ đó kích thích giải phóng một lượng nhỏ các chất hóa học hạnh phúc như endorphin. 

Vì vậy, ngay cả khi bạn chỉ mỉm cười một cách có chủ đích, nó vẫn có thể giúp cải thiện tâm trạng của bạn. Đây là một ví dụ tuyệt vời về mối liên kết hai chiều giữa tâm trí và cơ thể.

Bằng cách hiểu rõ hơn về vai trò của Dopamine, serotonin và cách não bộ hoạt động, chúng ta có thể chủ động thực hiện những hành động tích cực như tập thể dục, kết nối với người thân, hay đơn giản là mỉm cười nhiều hơn để tự tạo ra hạnh phúc cho chính mình.

>>> Xem bài viết này: Nước mắt có ý nghĩa gì? Lời giải đáp khoa học bất ngờ vì sao chúng ta khóc