Giữa bê tông và khói bụi, có một giải pháp đang âm thầm làm mát, thanh lọc và chữa lành cho thành phố. Đó là rừng đô thị – hệ sinh thái quan trọng đôi khi bị bỏ quên. Khám phá ngay sức mạnh của những 'lá phổi xanh' này.
Rừng đô thị không chỉ là một công viên
Nhiều người thường nhầm lẫn rừng đô thị chỉ là những công viên lớn. Tuy nhiên, khái niệm này rộng lớn và mang tính hệ thống hơn nhiều.
Rừng đô thị là tổng thể toàn bộ cây cối và thảm thực vật trong một khu vực đô thị, tạo thành một hệ sinh thái xanh.
Nếu thành phố là một cơ thể sống, thì rừng đô thị chính là hệ tuần hoàn xanh, len lỏi khắp nơi để nuôi dưỡng và duy trì sự sống, chứ không chỉ là một cơ quan đơn lẻ. Nó bao gồm:
- Cây xanh trên đường phố, vỉa hè.
- Các công viên, vườn hoa công cộng.
- Cây cối trong sân vườn tư nhân, khuôn viên trường học, bệnh viện.
- Các vành đai xanh, khu bảo tồn tự nhiên ven đô.
- Thậm chí cả những mái nhà xanh, tường cây thẳng đứng.
Tất cả những thành phần này kết nối với nhau, tạo thành một mạng lưới sinh thái học phức tạp và có giá trị.
Rừng đô thị hoạt động như một "máy lọc không khí" tự nhiên
Một trong những vai trò quan trọng nhất của rừng đô thị là cải thiện chất lượng không khí, vốn là vấn đề nhức nhối tại các thành phố lớn. Chúng hoạt động như một cỗ máy sinh học khổng lồ, làm sạch không khí qua nhiều cơ chế.
| Chức năng | Cơ chế hoạt động |
| Lọc bụi mịn (PM2.5, PM10) | Bề mặt lá cây và vỏ cây có độ nhám, hoạt động như những tấm lọc tự nhiên, giữ lại các hạt bụi lơ lửng trong không khí. Mưa sẽ rửa trôi lớp bụi này xuống đất. |
| Hấp thụ khí độc | Cây xanh hấp thụ các loại khí ô nhiễm phổ biến như CO (carbon monoxide), SO₂ (sulfur dioxide), NO₂ (nitrogen dioxide) qua các lỗ khí khổng trên lá trong quá trình hô hấp. |
| Hấp thụ carbon (CO₂) | Thông qua quá trình quang hợp, cây xanh lấy khí CO₂ từ khí quyển để tạo ra năng lượng. Lượng carbon này được lưu trữ trong thân, cành, lá và rễ, góp phần giảm hiệu ứng nhà kính. |
| Sản sinh Oxy | Là "sản phẩm phụ" của quá trình quang hợp, oxy được cây xanh giải phóng vào khí quyển, cung cấp dưỡng khí thiết yếu cho sự sống. |
>>> Cùng tìm hiểu: Rác thải điện tử và mối nguy kim loại nặng rò rỉ
Những mô hình rừng đô thị thành công trên thế giới
Nhiều thành phố trên thế giới đã nhận ra tầm quan trọng của rừng đô thị và đầu tư mạnh mẽ vào việc phát triển chúng, tạo ra những mô hình đáng học hỏi cho một tương lai bền vững.
Singapore: Thành phố trong vườn (City in a Garden)
Các siêu cây ở Gardens by the Bay, các tòa nhà tích hợp vườn thẳng đứng, và mạng lưới đường đi bộ kết nối các công viên là minh chứng cho việc áp dụng công nghệ xanh và tầm nhìn dài hạn.
Freiburg, Đức: Thủ đô sinh thái của Châu Âu
Freiburg nổi tiếng với việc quy hoạch đô thị bền vững. Thành phố này duy trì một khu rừng rộng lớn bao quanh và tạo ra các hành lang xanh len lỏi vào sâu trong các khu dân cư.
Melbourne, Úc: Chiến lược rừng đô thị dựa trên dữ liệu
Melbourne đã xây dựng một chiến lược phát triển rừng đô thị bài bản với mục tiêu tăng gấp đôi độ che phủ của tán cây vào năm 2040.
Họ sử dụng công nghệ để lập bản đồ, theo dõi sức khỏe của từng cây và lên kế hoạch trồng mới một cách khoa học, đảm bảo sự đa dạng sinh học và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
>>> Cập nhật thêm thông tin: Tác động của vi nhựa từ rác thải thời trang ra đại dương
Rừng đô thị không phải là một sự xa xỉ, mà là một hạ tầng thiết yếu cho sức khỏe và sự thịnh vượng của thành phố. Bằng việc tham gia trồng cây xanh và bảo vệ không gian công cộng, mỗi người dân đều có thể góp phần xây dựng lá phổi khỏe mạnh cho thành phố của mình.
>>> Khám phá thêm: Tái sử dụng: kéo dài vòng đời vật liệu dưới góc độ khoa học