Từ sức hút của Mặt trăng, đại dương dâng lên và hạ xuống hai lần mỗi ngày với một sức mạnh khổng lồ. Con người đã học cách khai thác nguồn năng lượng mạnh mẽ và có thể dự đoán này. Hãy cùng khám phá về năng lượng thủy triều, một giải pháp công nghệ xanh đầy hứa hẹn.
Nguyên lý hoạt động của năng lượng thủy triều
Việc biến chuyển động của thủy triều thành điện năng chủ yếu dựa vào việc khai thác thế năng hoặc động năng của dòng nước. Hiện nay có hai phương pháp chính đang được áp dụng:
- Đập thủy triều (Tidal Barrage): Đây là phương pháp phổ biến và lâu đời nhất. Một con đập lớn được xây dựng chắn ngang một cửa sông hoặc vịnh. Khi thủy triều lên, nước được giữ lại ở một bên đập. Khi có sự chênh lệch lớn về mực nước giữa hai bên, cửa đập sẽ mở ra, cho nước chảy qua các tua-bin để tạo ra điện, hoạt động tương tự như một nhà máy thủy điện.
- Tua-bin thủy triều (Tidal Turbine): Công nghệ này hoạt động giống như những "cối xay gió" đặt dưới nước. Các tua-bin được lắp đặt tại những khu vực có dòng chảy thủy triều mạnh. Dòng nước sẽ làm quay các cánh quạt của tua-bin, từ đó làm quay máy phát và tạo ra điện. Công nghệ này ít tác động đến môi trường hơn so với đập thủy triều.
>>> Đọc để hiểu thêm: Công nghệ năng lượng mặt trời và các tấm pin quang điện
Lợi ích và hạn chế của năng lượng thủy triều hiện nay
Giống như mọi nguồn năng lượng tái tạo khác, năng lượng thủy triều có những ưu điểm vượt trội nhưng cũng đi kèm với những thách thức không nhỏ.
| Lợi ích (Pros) | Hạn chế (Cons) |
| Thủy triều lên xuống theo chu kỳ thiên văn nên có thể dự báo chính xác hàng trăm năm. | Xây dựng các nhà máy điện thủy triều đòi hỏi công nghệ phức tạp và chi phí rất lớn. |
| Nước nặng hơn không khí khoảng 800 lần, nên tua-bin thủy triều có thể tạo ra nhiều điện hơn tua-bin gió cùng kích thước. | Chỉ những khu vực có sự chênh lệch thủy triều lớn (thường trên 5 mét) mới khả thi về mặt kinh tế. |
| Các nhà máy điện thủy triều có thể hoạt động bền bỉ trong thời gian rất dài, lên tới 100 năm. | Việc xây đập có thể làm thay đổi hệ sinh thái địa phương, ảnh hưởng đến luồng di cư của cá và các sinh vật biển khác. |
| Góp phần vào cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. | Chỉ phát điện khi có dòng chảy thủy triều, khoảng 10 giờ mỗi ngày. |
Tiềm năng năng lượng thủy triều ở quốc gia ven biển
Mặc dù vẫn là một lĩnh vực khá mới mẻ, tiềm năng của năng lượng thủy triều là rất lớn, đặc biệt đối với các quốc gia có đường bờ biển dài và biên độ thủy triều cao. Nếu được khai thác hết, nó có thể đáp ứng một phần đáng kể nhu cầu điện của thế giới.
Các quốc gia đi đầu trong việc nghiên cứu và triển khai năng lượng thủy triều bao gồm Vương quốc Anh (đặc biệt là Scotland), Pháp (với nhà máy La Rance hoạt động từ năm 1966), Canada, và Hàn Quốc (với nhà máy điện thủy triều lớn nhất thế giới Sihwa Lake).
Đối với Việt Nam, với đường bờ biển dài, một số vùng biển cũng có tiềm năng nhất định và đang trong giai đoạn được nghiên cứu, mở ra một hướng đi mới cho tương lai năng lượng của đất nước.
>>> Tìm hiểu đầy đủ tại: Kinh tế xanh hướng tới sự phát triển bền vững
Năng lượng thủy triều là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh năng lượng tái tạo toàn cầu. Dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự tiến bộ của công nghệ và áp lực giảm thiểu biến đổi khí hậu, sức mạnh của đại dương chắc chắn sẽ đóng một vai trò lớn hơn trong tương lai năng lượng của chúng ta.
>>> Hiểu rõ hơn về: Công nghệ năng lượng gió và các trang trại điện gió
