Một cú hắt hơi thường đến bất ngờ và tạo ra một "vụ nổ" không khí đầy uy lực. Đây không phải là một hành động ngẫu nhiên, mà là một trong những phản xạ tự vệ ấn tượng nhất của cơ thể.
Tốc độ đáng kinh ngạc của một cú hắt hơi
Trước khi đi vào cơ chế, hãy cùng xem xét sức mạnh thực sự của một phản xạ hắt hơi. Nhiều người sẽ bất ngờ khi biết rằng đây là một trong những hành động nhanh nhất mà cơ thể con người có thể tạo ra.
- Vận tốc cực lớn: Một cú hắt hơi có thể tống không khí ra khỏi mũi và miệng với vận tốc lên tới 160 km/h. Tốc độ này nhanh hơn cả một cơn bão cấp 12 và đủ sức thổi bay các hạt bụi, vi khuẩn và chất gây dị ứng ra xa.
- Tầm bắn xa: Cùng với không khí là hàng ngàn giọt bắn chứa các dị vật. Chúng có thể bay xa tới vài mét, đó là lý do tại sao việc che miệng khi hắt hơi lại vô cùng quan trọng để ngăn ngừa lây lan mầm bệnh.
Màn phối hợp đồng bộ của các cơ quan trong hệ hô hấp
Vì sao chúng ta có thể hắt hơi mạnh như vậy? Đó là nhờ một màn trình diễn sức mạnh phối hợp hoàn hảo giữa não bộ và các cơ quan trong hệ hô hấp.
- Phát hiện kích thích: Các dây thần kinh trong niêm mạc mũi phát hiện các yếu tố gây kích ứng như bụi, phấn hoa, virus, hoặc thậm chí là ánh sáng mạnh.
- Giai đoạn chuẩn bị: Não bộ ra lệnh cho cơ thể hít một hơi thật sâu, làm đầy phổi bằng không khí. Nắp thanh quản và dây thanh âm đóng chặt lại, "nhốt" không khí bên trong và bắt đầu tạo áp lực.
- Cú hắt hơi được thoát ra: Cơ hoành đột ngột co giật lên trên, trong khi các cơ ngực và cơ bụng co thắt mạnh mẽ, ép chặt lồng ngực. Áp suất bên trong tăng vọt, buộc nắp thanh quản phải mở ra. Toàn bộ lượng không khí bị nén sẽ được giải phóng đột ngột qua mũi và miệng, tạo ra cú hắt hơi đầy uy lực.
>>> Tham khảo thêm: Tại sao một cái ngáp lớn lại giúp chúng ta cảm thấy sảng khoái hơn?
Tại sao chúng ta luôn nhắm mắt khi hắt hơi?
Hầu hết mọi người đều không thể mở mắt khi hắt hơi, dù có cố gắng thế nào đi nữa. Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà là một phản xạ tự động, không chủ ý của cơ thể.
- Phản xạ bảo vệ: Áp lực cực lớn được tạo ra trong lồng ngực và đường thở khi hắt hơi có thể làm tăng áp lực lên các mạch máu, bao gồm cả các mạch máu trong mắt. Việc nhắm chặt mắt được cho là một cơ chế bảo vệ tự động để ngăn áp lực này tác động lên nhãn cầu.
- Tín hiệu thần kinh chéo: Một giả thuyết khác cho rằng các tín hiệu thần kinh từ não bộ ra lệnh cho các cơ co lại để hắt hơi có thể "truyền chéo" sang các dây thần kinh điều khiển mí mắt, khiến chúng tự động nhắm lại. Đây là một phần thú vị của sinh học cơ thể cho thấy sự liên kết phức tạp của hệ thần kinh.
>>> Tham khảo thêm: Cơ chế nào trong cơ thể khiến chúng ta có thể bật khóc thành tiếng?
Như vậy, một cú hắt hơi tuy đơn giản nhưng lại là một màn trình diễn sức mạnh phức tạp của cơ thể. Hiểu được vì sao chúng ta có thể hắt hơi mạnh giúp chúng ta thêm trân trọng những phản xạ tự vệ tuyệt vời mà tự nhiên đã trang bị.
>>> Tham khảo thêm: Cơ hoành và thanh quản hoạt động thế nào khi chúng ta bật cười lớn?
