Những cơn bão xoáy khổng lồ có thể nhìn thấy từ không gian luôn là một trong những biểu hiện quyền năng nhất của tự nhiên. Vậy bão nhiệt đới là gì, chúng được sinh ra từ đâu và làm thế nào chúng ta có thể bảo vệ mình trước sức mạnh của chúng?
Bão nhiệt đới là gì và được hình thành như thế nào?
Bão nhiệt đới là một thuật ngữ chung chỉ một hệ thống bão xoáy, hình thành trên các vùng biển nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Để một cơn bão hình thành và phát triển, nó cần một tập hợp các "nguyên liệu" lý tưởng từ đại dương học và khí hậu học:
- Nước biển ấm: Nhiệt độ bề mặt nước biển phải từ 26.5°C trở lên và kéo dài xuống độ sâu ít nhất 50 mét. Đây là "nhiên liệu" chính, cung cấp hơi ẩm và năng lượng nhiệt cho cơn bão.
- Không khí ẩm: Một bầu khí quyển có độ ẩm cao giúp các đám mây dông dễ dàng hình thành và phát triển theo chiều dọc.
- Gió đứt gãy yếu: Sự thay đổi nhỏ về tốc độ và hướng gió theo độ cao (gió đứt gãy yếu) cho phép cấu trúc của cơn bão phát triển thẳng đứng và có tổ chức mà không bị xé rách.
- Lực Coriolis: Lực quay của Trái Đất giúp tạo ra chuyển động xoáy cho cơn bão. Đây là lý do tại sao bão không hình thành ở ngay tại đường xích đạo, nơi lực Coriolis bằng không.
>>> Đừng bỏ lỡ: Thời tiết cực đoan: Bằng chứng rõ ràng nhất của biến đổi khí hậu.
Thang đo bão Saffir-Simpson phân loại sức mạnh của bão như thế nào?
Để định lượng và cảnh báo về mối nguy hiểm tiềm tàng của một cơn bão, các nhà khí tượng học sử dụng Thang đo Saffir-Simpson. Thang đo này phân loại các cơn bão nhiệt đới thành 5 cấp độ, chủ yếu dựa trên sức gió duy trì của chúng.
| Cấp độ | Sức gió duy trì (km/h) | Mức độ thiệt hại điển hình |
| Cấp 1 | 119 - 153 | Gây thiệt hại không đáng kể, chủ yếu làm gãy cành cây, hư hại nhẹ nhà cửa. |
| Cấp 2 | 154 - 177 | Gây thiệt hại ở mức độ vừa phải, có thể tốc mái nhà, làm đổ cây lớn. |
| Cấp 3 | 178 - 208 | Gây thiệt hại nghiêm trọng, phá hủy nhà tiền chế, gây ngập lụt sâu trong đất liền. |
| Cấp 4 | 209 - 251 | Gây thiệt hại thảm khốc, nhiều ngôi nhà bị phá hủy hoàn toàn, mất điện kéo dài. |
| Cấp 5 | ≥ 252 | Siêu bão, gây ra sức tàn phá kinh hoàng, phá hủy toàn bộ cơ sở hạ tầng. |
>>> Tìm hiểu ngay: Mực nước biển dâng: Khi nào các thành phố ven biển sẽ bị nhấn chìm?
Mắt bão là gì và tại sao trung tâm của nó lại yên tĩnh?
Mắt bão là vùng trung tâm tương đối yên tĩnh và quang đãng của một cơn bão nhiệt đới mạnh. Sự tồn tại của nó là một trong những đặc điểm kỳ thú nhất của các cơn bão.
Hãy tưởng tượng một cơn bão giống như một chiếc đu quay. Tốc độ ở rìa ngoài của đu quay là nhanh nhất, trong khi ở chính giữa trục quay thì gần như đứng yên.
Trong cơn bão, không khí ẩm được hút vào, xoáy lên trên với tốc độ cực lớn ở khu vực xung quanh trung tâm, tạo thành một "bức tường" mây và gió dữ dội gọi là thành mắt bão.
Tuy nhiên, tại chính tâm của vòng xoáy, một lượng nhỏ không khí từ trên cao lại chìm xuống. Không khí chìm xuống sẽ nóng lên và khô đi, ngăn cản sự hình thành mây và làm gió lặng đi. Điều này tạo ra một "ốc đảo" bình lặng ngay giữa vùng thời tiết cực đoan dữ dội nhất.
Bão nhiệt đới là một minh chứng cho sức mạnh to lớn của tự nhiên. Mặc dù chúng ta không thể ngăn chặn chúng, nhưng bằng sự hiểu biết và chuẩn bị kỹ lưỡng, chúng ta hoàn toàn có thể giảm thiểu những thiệt hại và bảo vệ an toàn cho cộng đồng.
>>> Tìm hiểu ngay: Lũ lụt ngày càng gia tăng: Hậu quả tất yếu của một hành tinh nóng lên.
