Khi nhiệt kế chỉ con số 38°C, cảm giác mệt mỏi, đau nhức ập đến, chúng ta thường lo lắng và coi cơn sốt là kẻ thù cần phải hạ gục. Nhưng bạn có biết, trong hầu hết các trường hợp, sốt không phải là bệnh? Đó thực chất là một vũ khí thông minh mà cơ thể tự tạo ra. Hãy cùng tìm hiểu sự thật đáng kinh ngạc này nhé!
Sốt là gì? Hệ miễn dịch điều chỉnh nhiệt độ cơ thể ra sao
Để hiểu vì sao chúng ta bị sốt, hãy tưởng tượng não bộ của bạn có một "bộ điều nhiệt" (vùng dưới đồi), luôn được cài đặt ở mức 37°C. Đây là nhiệt độ cơ thể lý tưởng cho các hoạt động bình thường.
Khi các tác nhân gây hại như vi khuẩn hoặc virus xâm nhập, hệ miễn dịch của bạn sẽ phát hiện và lập tức vào trận. Chúng giải phóng vào máu các chất hóa học gọi là "chất gây sốt" (pyrogens). Những chất này di chuyển đến não và gửi một thông điệp khẩn: "Chúng ta đang bị tấn công!
Lúc này, não bộ sẽ cài đặt lại bộ điều nhiệt ở một mức cao hơn, ví dụ 38.5°C. Cơ thể bạn lúc này lại nghĩ 37°C là... lạnh! Đó là lý do bạn cảm thấy ớn lạnh, run rẩy. Phản ứng run này chính là cách cơ thể tạo ra nhiệt để đạt đến mức nhiệt độ mới đã được cài đặt.
>>> Nắm rõ thêm: Lời cảnh báo từ cơ thể: Tìm hiểu lý do vì sao chúng ta cảm thấy khát nước
Lợi ích nhiệt độ cơ thể trong sức khỏe
Việc tăng nhiệt độ không phải là một sự cố mà là một chiến thuật phòng thủ cực kỳ hiệu quả của sinh học cơ thể. Môi trường nóng hơn mang lại nhiều lợi thế cho chúng ta trong cuộc chiến chống lại mầm bệnh.
- Làm chậm sự sinh sôi của kẻ thù: Hầu hết các loại vi khuẩn và virus phát triển mạnh ở 37°C. Khi nhiệt độ tăng lên, môi trường sống của chúng trở nên khắc nghiệt, khiến chúng khó sinh sôi và lây lan hơn. Giống như việc chúng bị buộc phải hoạt động trong một phòng tắm hơi nóng nực.
- Tăng cường sức mạnh cho "binh lính": Ngược lại, nhiệt độ cơ thể cao lại giúp các tế bào miễn dịch (như bạch cầu) hoạt động nhanh hơn và hiệu quả hơn. Chúng di chuyển nhanh hơn, nhận diện và tiêu diệt kẻ thù quyết liệt hơn.
- Tạo ra "cú lừa" hóa học: Sốt cũng có thể làm giảm lượng sắt và kẽm trong máu, những vi chất mà một số loại vi khuẩn rất cần để phát triển.
>>> Xem nội dung liên quan: Tín hiệu từ dạ dày: Giải mã cơ chế sinh học đằng sau vì sao chúng ta đói
Nhận biết sốt xấu và khi nào nên đi khám bác sĩ nhanh
Mặc dù sốt là một phản ứng có lợi, nó cũng có thể trở thành dấu hiệu nguy hiểm nếu quá cao hoặc kéo dài. Bạn không nên chủ quan và cần theo dõi cẩn thận. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế nếu gặp các trường hợp sau:
- Đối với trẻ sơ sinh: Bất kỳ cơn sốt nào ở trẻ dưới 3 tháng tuổi đều cần được bác sĩ kiểm tra ngay lập tức.
- Sốt rất cao: Sốt từ 40°C trở lên ở người lớn có thể gây nguy hiểm và cần được can thiệp y tế.
- Sốt kéo dài: Sốt nhẹ kéo dài hơn 3 ngày mà không rõ nguyên nhân.
- Sốt kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng:
- Đau đầu dữ dội, cứng cổ
- Phát ban da bất thường
- Lú lẫn, khó thở
- Co giật
Hiểu đúng về sốt giúp chúng ta bớt lo lắng và biết cách chăm sóc cơ thể tốt hơn. Thay vì vội vàng tìm cách hạ sốt ngay lập tức với các cơn sốt nhẹ, hãy coi đó là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch của bạn đang làm việc chăm chỉ. Hãy nghỉ ngơi, uống nhiều nước và để cho "người bạn" này giúp bạn chiến thắng bệnh tật.
>>> Tìm hiểu ngay: Tại sao ngáp lại lây? Sự thật bất ngờ về lý do vì sao chúng ta lại ngáp
