Bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao có nhật thực, hiện tượng khiến cả thế giới ngước nhìn bầu trời? Khám phá lý do Mặt Trăng che Mặt Trời tạo nên khoảnh khắc kỳ diệu này sẽ khiến bạn kinh ngạc! Bài viết hé lộ bí mật thiên văn, giúp bạn hiểu rõ và không bỏ lỡ cơ hội chiêm ngưỡng nhật thực toàn phần.
Nhật thực là gì?
Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng di chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trời, che khuất một phần hoặc toàn bộ ánh sáng Mặt Trời. Hiện tượng này chỉ diễn ra vào thời điểm giao hội, khi ba thiên thể thẳng hàng.
Khoa học giải thích vì sao có nhật thực?
Dưới đây là bốn lý do chính giải thích tại sao hiện tượng nhật thực xảy ra, giúp bạn hiểu rõ cơ chế thiên văn độc đáo này:
Sự thẳng hàng của Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất
Khi Mặt Trăng di chuyển đến vị trí thẳng hàng với Mặt Trời và Trái Đất, nó tạo ra bóng đổ trên bề mặt Trái Đất. Bóng này có thể che khuất Mặt Trời hoàn toàn (nhật thực toàn phần) hoặc chỉ một phần (nhật thực một phần).
Sự thẳng hàng này hiếm hoi vì quỹ đạo Mặt Trăng nghiêng khoảng 5 độ so với quỹ đạo Trái Đất.
Kích thước biểu kiến của Mặt Trăng và Mặt Trời
Mặc dù Mặt Trời lớn gấp 400 lần Mặt Trăng, cả hai có kích thước biểu kiến gần giống nhau khi quan sát từ Trái Đất. Điều này xảy ra do Mặt Trăng gần Trái Đất hơn nhiều (khoảng 384.400 km so với 149.6 triệu km của Mặt Trời).
>>> Cùng tìm hiểu: Vì sao ngôi sao lấp lánh? Sự khác biệt giữa sao lấp lánh và hành tinh
Chu kỳ quỹ đạo và thời điểm giao hội
Nhật thực chỉ xảy ra vào giai đoạn trăng mới, khi Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời. Tuy nhiên, không phải trăng mới nào cũng gây nhật thực do quỹ đạo elip của Mặt Trăng.
Vùng bóng đổ và loại nhật thực
Bóng Mặt Trăng gồm hai phần: bóng tối (umbra) và bóng nửa tối (penumbra). Trong nhật thực toàn phần, vùng bóng tối chạm Trái Đất, khiến Mặt Trời bị che hoàn toàn.
Ở vùng bóng nửa tối, người xem chỉ thấy nhật thực một phần. Loại nhật thực phụ thuộc vào vị trí quan sát trên Trái Đất.
Các loại nhật thực quan sát được
- Nhật thực toàn phần: Mặt Trăng che kín Mặt Trời, để lộ vành nhật hoa tuyệt đẹp.
- Nhật thực một phần: Chỉ một phần Mặt Trời bị che, tạo hình lưỡi liềm.
- Nhật thực hình khuyên: Mặt Trăng nhỏ hơn, để lại vòng sáng quanh Mặt Trời.
- Nhật thực lai: Kết hợp giữa toàn phần và hình khuyên, tùy vị trí quan sát.
>>> Hiểu rõ hơn về: Vì sao mặt trăng thay đổi hình dạng? Khám phá 8 pha của Mặt trăng
Nhìn trực tiếp vào Mặt Trời trong nhật thực có thể gây hại mắt. Hãy sử dụng kính quan sát chuyên dụng hoặc kính hàn số 14. Ngoài ra, bạn có thể dùng phương pháp chiếu gián tiếp qua lỗ nhỏ trên tấm bìa để xem bóng Mặt Trăng che Mặt Trời.
Hiểu vì sao có nhật thực không chỉ làm bạn yêu thêm thiên văn học mà còn giúp bạn sẵn sàng cho lần quan sát bầu trời tiếp theo. Hãy chuẩn bị kính bảo hộ, chọn vị trí lý tưởng và đừng bỏ lỡ cơ hội chứng kiến hiện tượng kỳ diệu này! Bạn đã từng xem nhật thực chưa? Chia sẻ trải nghiệm của bạn nhé!
>>> Khám phá kỹ hơn: Vì sao có ngày và đêm
