Khi cái nóng oi ả kéo dài nhiều ngày liền, biến mọi thứ trở nên ngột ngạt, đó không chỉ là một ngày hè nóng nực. Rất có thể bạn đang trải qua một đợt sóng nhiệt – một trong những hiện tượng thời tiết cực đoan nguy hiểm nhất. Hãy cùng tìm hiểu bản chất của "kẻ giết người" thầm lặng này và cách chúng ta có thể bảo vệ bản thân.
Sóng nhiệt là gì và khi nào được xem là nguy hiểm?
Một sóng nhiệt được định nghĩa là một khoảng thời gian kéo dài (ít nhất 2-3 ngày) có mức nhiệt độ cao bất thường so với mức trung bình của khu vực đó vào cùng thời điểm trong năm. Nó không chỉ là một ngày nóng đỉnh điểm, mà là sự oi bức bền bỉ, không có thời gian để hạ nhiệt.
Sự nguy hiểm của sóng nhiệt tăng lên khi có các yếu tố sau:
- Độ ẩm cao: Độ ẩm trong không khí cao làm mồ hôi khó bay hơi, cản trở cơ chế làm mát tự nhiên của cơ thể.
- Nhiệt độ ban đêm không giảm: Khi nhiệt độ ban đêm vẫn ở mức cao, cơ thể không có cơ hội để nghỉ ngơi và phục hồi sau một ngày nắng nóng, gây ra căng thẳng nhiệt tích lũy.
- Thời gian kéo dài: Một đợt sóng nhiệt càng kéo dài, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người càng lớn.
>>> Tìm hiểu ngay: Bão nhiệt đới ngày càng mạnh hơn: Vì sao và cách chúng ta ứng phó?
Sóng nhiệt ảnh hưởng đến cơ thể con người ra sao?
Cơ thể chúng ta giống như một cỗ máy cần được giữ ở một nhiệt độ ổn định. Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cỗ máy này phải làm việc cật lực hơn để tự làm mát. Một đợt sóng nhiệt kéo dài có thể làm hệ thống này quá tải, dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
| Mức độ | Tình trạng | Triệu chứng chính |
| Nhẹ | Chuột rút do nhiệt, phát ban | Đau cơ, co thắt; các nốt mẩn đỏ trên da. |
| Trung bình | Kiệt sức vì nóng | Vã nhiều mồ hôi, da lạnh và ẩm, mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn. |
| Nghiêm trọng | Sốc nhiệt | Đây là tình trạng khẩn cấp y tế. Thân nhiệt rất cao (>40°C), da nóng và khô, lú lẫn, mất ý thức. |
Mối liên hệ giữa hiện tượng sóng nhiệt và đô thị hóa?
Bạn có bao giờ cảm thấy các thành phố lớn luôn nóng hơn các vùng nông thôn không? Đó là do hiệu ứng "đảo nhiệt đô thị", một hiện tượng làm trầm trọng thêm tác động của sóng nhiệt.
Các bề mặt như bê tông và nhựa đường ở thành phố hấp thụ và giữ lại nhiệt lượng mặt trời nhiều hơn so với cây xanh và đất ở vùng nông thôn. Thêm vào đó, sự thiếu vắng cây xanh làm giảm bóng mát và khả năng làm mát không khí tự nhiên.
Hơi nóng tỏa ra từ các phương tiện giao thông, nhà máy và hệ thống điều hòa không khí cũng góp phần làm nhiệt độ cao hơn, biến các đô thị thành những "lò bát quái" trong các đợt nắng nóng.
>>> Bài viết liên quan: Hiện tượng băng tan: Dấu chấm hết cho các dòng sông băng vĩnh cửu?
Các biện pháp bảo vệ sức khỏe trong đợt sóng nhiệt?
Việc chủ động bảo vệ bản thân là vô cùng quan trọng. Dưới đây là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả mà các chuyên gia khí hậu học và y tế khuyến cáo:
- Bù nước liên tục: Uống thật nhiều nước, ngay cả khi bạn chưa cảm thấy khát. Tránh các loại đồ uống chứa cồn hoặc nhiều đường.
- Tìm nơi mát mẻ: Cố gắng ở trong nhà vào những giờ nóng nhất trong ngày (thường từ 11 giờ sáng đến 4 giờ chiều). Sử dụng điều hòa, quạt hoặc tìm đến các không gian công cộng có máy lạnh như thư viện, trung tâm thương mại.
- Lên kế hoạch hoạt động: Hạn chế các hoạt động thể chất gắng sức ngoài trời. Nếu cần, hãy thực hiện chúng vào sáng sớm hoặc chiều muộn.
- Mặc đồ phù hợp: Chọn quần áo rộng rãi, nhẹ và có màu sáng để giúp phản xạ nhiệt.
- Quan tâm đến người khác: Đặc biệt chú ý đến người già, trẻ em và những người có bệnh nền, vì đây là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất.
Sóng nhiệt là một thách thức nghiêm trọng do biến đổi khí hậu gây ra. Bằng cách hiểu rõ về nó và áp dụng các biện pháp phòng ngừa, chúng ta có thể giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng trong những ngày hè khắc nghiệt.
>>> Xem bài viết này: Thời tiết cực đoan: Bằng chứng rõ ràng nhất của biến đổi khí hậu.
